مقدمهای بر بیماری پارکینسون
بیماری پارکینسون اختلالی پیشرونده است که سیستم عصبی و بخشهای بدن که تحت کنترل اعصاب هستند را تحت تاثیر قرار میدهد. علائم به آرامی شروع میشوند. اولین علامت ممکن است لرزش نامحسوسی در فقط یک دست باشد. لرزشها رایج هستند، اما این اختلال ممکن است باعث سفتی یا کند شدن حرکت شود.
در مراحل اولیه بیماری پارکینسون، علائم ممکن است در صورت شما ظاهر نشوند یا علائم خفیفی داشته باشید. بازوهای شما ممکن است هنگام راه رفتن تکان نخورند. گفتار شما ممکن است ضعیف یا نامفهوم شود. علائم بیماری پارکینسون همزمان با پیشرفت وضعیت شما بدتر میشوند.
اگرچه بیماری پارکینسون قابل درمان نیست، داروها ممکن است علائم شما را به طور قابل توجهی بهبود بخشند. گاهی اوقات ممکن است متخصص مراقبتهای بهداشتی شما جراحی را برای تنظیم بخشهای خاصی از مغز شما و بهبود علائم پیشنهاد کند.

علائم پارکینسون
علائم بیماری پارکینسون ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- لرزش. تکان خوردن ریتمیک که به آن لرزش گفته میشود، معمولاً در یکی از اعضای بدن، اغلب دست یا انگشتان، آغاز میشود. ممکن است انگشت شست و اشاره خود را به عقب و جلو بکشید که به این حالت لرزش قرصچرخان گفته میشود. دست شما ممکن است در هنگام استراحت لرزان باشد. لرزش ممکن است هنگام انجام کارها کاهش یابد.
- حرکت کند، که به عنوان برادیکینزی شناخته میشود. با گذشت زمان، بیماری پارکینسون ممکن است حرکات شما را کند کُنَد، به طوری که انجام کارهای ساده دشوار و زمانبر شود. قدمهایتان ممکن است هنگام راه رفتن کوتاهتر شود. بلند شدن از روی صندلی ممکن است دشوار باشد. ممکن است پاهایتان را به سختی بکشید یا خزیده راه بروید.
- سفتی عضلات. سفتی عضلات ممکن است در هر قسمتی از بدن اتفاق بیفتد. عضلات سفت میتوانند دردناک باشند و دامنه حرکت شما را محدود کنند.
- ضعف در وضعیت و تعادل. وضعیت بدن شما ممکن است خمیده شود. یا ممکن است دچار مشکلات تعادل یا سقوط شوید.
- از دست دادن حرکات خودکار. ممکن است توانایی انجام حرکات ناخودآگاه، مانند چشمک زدن، لبخند زدن یا تکان دادن بازوها هنگام راه رفتن، کاهش یابد.
- تغییرات گفتاری. ممکن است به آرامی یا به سرعت صحبت کنید، لکنت کنید یا قبل از صحبت کردن تردید داشته باشید. گفتار شما ممکن است یکنواختتر از الگوهای معمول گفتار باشد.
- تغییرات نوشتاری. نوشتن ممکن است دشوار شود و نوشتههای شما ممکن است کوچک به نظر برسند.
کی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر هر یک از علائم مرتبط با بیماری پارکینسون را دارید، به یک متخصص مراقبتهای بهداشتی مراجعه کنید – نه تنها برای تشخیص وضعیتتان بلکه برای رد سایر دلایل این علائم.
علل بروز
در این بیماری، سلولهای عصبی خاصی به نام نورونها در مغز به تدریج تخریب میشوند یا میمیرند. بسیاری از علائم بیماری پارکینسون به دلیل از دست دادن نورونهایی است که پیامرسان شیمیایی به نام دوپامین را در مغز تولید میکنند. کاهش سطح دوپامین باعث فعالیت نامنظم مغزی شده، منجر به مشکلات حرکتی و دیگر علائم بیماری میشود.
علت بیماری پارکینسون ناشناخته است، اما چندین عامل به نظر میرسد نقش داشته باشند، از جمله:
- ژنها. محققان تغییرات ژنتیکی خاصی را شناسایی کردهاند که میتوانند باعث بیماری پارکینسون شوند. اما اینها جز در موارد نادری که بسیاری از اعضای خانواده تحت تأثیر بیماری پارکینسون هستند، غیرمعمول هستند. با این حال، برخی از تغییرات ژنی به نظر میرسد خطر ابتلا به بیماری پارکینسون را افزایش میدهند، اما با خطر نسبتاً کم برای هر یک از این نشانگرهای ژنتیکی.
- عوامل محیطی. قرار گرفتن در معرض برخی سموم یا عوامل محیطی ممکن است خطر ابتلا به بیماری پارکینسون در آینده را افزایش دهد، اما این خطر کم است.
در مغز بیماران چه میگذرد؟
محققان همچنین توجه کردهاند که تغییرات بسیاری در مغز افراد مبتلا به بیماری پارکینسون رخ میدهد، اگرچه دلیل این تغییرات روشن نیست. این تغییرات شامل موارد زیر است:
- وجود لویی بادی. تودههای مواد خاص درون سلولهای مغزی که نشانگرهای میکروسکوپیک بیماری پارکینسون هستند. اینها لویی بادی نامیده میشوند و محققان معتقدند که این لویی بادیها سرنخ مهمی در علت بیماری پارکینسون دارند.
- آلفا-سینوکلین موجود در لویی بادیها. اگرچه بسیاری از مواد در لویی بادی یافت میشوند، دانشمندان معتقدند که یکی از مهمترینها پروتئین طبیعی و گستردهای به نام آلفا-سینوکلین است. این پروتئین در تمام لویی بادیها به شکل تودهای یافت میشود که سلولها نمیتوانند آن را تجزیه کنند. این در حال حاضر یک تمرکز مهم در بین محققان بیماری پارکینسون است. محققان پروتئین آلفا-سینوکلین تودهای را در مایع نخاعی افرادی که بعداً به بیماری پارکینسون مبتلا میشوند، یافتهاند.

عوامل خطر
سایر مشکلات همراه
- مشکلات شناختی و ذهنی. شما ممکن است با مشکلات شناختی، مانند زوال عقل و دشواریهای فکری مواجه شوید. این مشکلات معمولاً در مراحل بعدی بیماری پارکینسون رخ میدهند. داروها معمولاً برای حل این مشکلات شناختی مؤثر نیستند.
- افسردگی و تغییرات هیجانی. شما ممکن است افسردگی را تجربه کنید، گاهی اوقات حتی در مراحل بسیار اولیه. درمان افسردگی میتواند مدیریت سایر چالشهای بیماری پارکینسون را آسانتر کند. شما همچنین ممکن است تغییرات دیگری در هیجانات خود مانند ترس، اضطراب یا از دست دادن انگیزه تجربه کنید. تیم مراقبتهای بهداشتی شما ممکن است داروهایی برای درمان این علائم به شما بدهند.
- مشکلات بلع. با پیشرفت بیماری، شما ممکن است با مشکلات بلع مواجه شوید. به دلیل کند شدن بلع، بزاق ممکن است در دهان شما تجمع یابد و منجر به آبریزش دهان شود.
- مشکلات جویدن و خوردن. بیماری پارکینسون در مراحل پیشرفته بر عضلات دهان تأثیر میگذارد و جویدن را دشوار میکند. این میتواند به خفگی و سوء تغذیه منجر شود.
- مشکلات خواب و اختلالات خواب. افراد مبتلا به بیماری پارکینسون اغلب با مشکلات خواب مواجه هستند، از جمله بیدار شدن مکرر در طول شب، بیدار شدن زودهنگام یا خوابآلودگی در طول روز.
- مشکلات مثانه. بیماری پارکینسون ممکن است مشکلات مثانه ایجاد کند، از جمله عدم توانایی در کنترل ادرار یا دشواری در ادرار کردن.
- یبوست. بسیاری از افراد مبتلا به بیماری پارکینسون دچار یبوست میشوند، عمدتاً به دلیل کندی دستگاه گوارش.
دیگر مشکلات محتمل
- تغییرات فشار خون. ممکن است هنگام ایستادن به دلیل کاهش ناگهانی فشار خون سرگیجه یا سبکی سر کنید.
- اختلال در حس بویایی. ممکن است با مشکلاتی در حس بویایی خود مواجه شوید. شاید در تشخیص بوهای خاص یا تفاوت بین بوها مشکل داشته باشید.
- خستگی. بسیاری از افراد مبتلا به بیماری پارکینسون انرژی خود را از دست داده و به خصوص در اواخر روز دچار خستگی میشوند. علت آن همیشه شناخته شده نیست.
- درد. برخی افراد مبتلا به بیماری پارکینسون درد را تجربه میکنند، چه در نواحی خاصی از بدن یا در تمام بدن.
- ناتوانی جنسی. برخی از افراد مبتلا به بیماری پارکینسون کاهش در میل جنسی یا عملکرد جنسی خود را متوجه میشوند.
پیشگیری
از آنجا که علت بیماری پارکینسون ناشناخته است، هیچ راه مطمئنی برای پیشگیری از این بیماری وجود ندارد. برخی تحقیقات نشان دادهاند که ورزش هوازی منظم ممکن است خطر ابتلا به بیماری پارکینسون را کاهش دهد.
تحقیقات دیگر نشان دادهاند که افرادی که کافئین مصرف میکنند – که در قهوه، چای و کولا یافت میشود – کمتر از کسانی که آن را نمینوشند به بیماری پارکینسون مبتلا میشوند. چای سبز نیز با کاهش خطر ابتلا به بیماری پارکینسون مرتبط است. با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا کافئین از ابتلا به بیماری پارکینسون محافظت میکند یا به نحوی دیگر مرتبط است. در حال حاضر شواهد کافی برای پیشنهاد اینکه نوشیدن نوشیدنیهای حاوی کافئین از بیماری پارکینسون محافظت میکند، وجود ندارد.